جشن ديگان چیست و چه تارخی جشن دیگان است + جزئیات

جشن ديگان چیست ؟

جشن ديگان روز دی از ماه دی برابر با ۲۵ آذر، ۹ ، ۲ ، و ۱۷ دی ماه

000 42 جشن ديگان چیست و چه تارخی جشن دیگان است + جزئیات
واژۀ دی، آفريدن و آفريدگار معنی می دهد. در ماه دی، غير از نخستين روِز ماه که اورمزد ناميده می شود و ناِم خداوند است،سه روِز ديگر به نام های دی بآدُر، دی بمهر و دی بدين وجود دارد.

بنابراين جشن ديگان برابر است با يکی از اين روزها در ماه دی، که دوم، نهم و هفدهم در تقويم خورشيدی است.

در ايران باستان نخستين جشن ديگان، در ماه دی يعنی روز اورمزد از ماه دی،خرم روز نيز نام داشته است. در اين روز که روِز پس از شب چله، يعنی بزرگترين شب سال بوده است، پادشاه کشور و حاکِم شهر،

ديدار عمومی با مردم داشته اند. اکنون نيز زرتشتيان در برخی از شهر ها و روستاها، يکی از روزهای دی، در ماه دی و يا همۀ آن را جشن می گيرند. همانند جشن های ماهيانه ديگر، کوشش می کنند تا در محل های عمومی مانند تالار آدريان و آتشکده گرد هم آيند و جشن ديگان را با سرور و شادمانی برگزار کنند.

jashn deygan wzc large جشن ديگان چیست و چه تارخی جشن دیگان است + جزئیات

تاریخ جشن دیگان

ايرانيان باستان معتقد بودند كه «شادى»، از جلوه‌هاى نيك زندگى است و به همين دليل، هميشه مى‌كوشيدند تا با جشن گرفتن مناسبات مختلف، اندوه و رخوت را از خود دور ساخته و زنده بودن و زندگى كردن را به گونه‌اى جشن بگيرند. از جمله اين جشن‌ها، جشن‌هايى هستند كه ایرانیان قدیم به مناسبت هم نام شدن روز و ماه بر پا مي‌كردند، مانند جشن ديگان، جشن‌ تیرگان و جشن مهرگان كه در آن‌ها با انجام رسومى خاص، به سرور و شادمانى وپايكوبى مى‌پرداختند.

جشن ديگان در ایران

در روزهای دوّم، نهم و هفدهم دی ماه در تقویم زرتشتى، نام روز و ماه يكى بوده است، و ايرانيان قديم از دير باز، اين روز را جشن گرفته و آن را جشن ديگان می‌ناميدند.

اختصاص دادن سه روز از ماه به “دی” به اهمیت این واژه نزد ایرانیان باستان اشاره می‌کند. واژه «دى» از مصدر «دا» كه در اوستا، پارسی باستان و سانسکریت به معناى آفریدن، ساختن، و بخشیدن است، گرفته شده. «دى» كه به معناى «آفريننده» است، صفت اهورامزدا، خداى بزرگ آيين زرتشتى و يكى از نام‌هاى اوست. از اين رو دي ماه نزد زرتشتيان جنبه نيايشى داشته و از اهميّت زيادى برخوردار بوده است. پارسيان به در اين ماه گرد هم مى‌آمدند تا اهورامزدا را سپاس گفته و بزرگى و يگانگی‌اش را بستايند.
شايد به همين دليل باشد كه در ايران باستان نام سردترین ماه سال به نام خداى يگانه آيين زرتشت نامگذاری شده بود و سه جشن دیگان در روزهای دوم و نهم و هفدهم ماه، به منظور ستايش و نيايش خداى بزرگ برگزار مى‌شده است تا اهورامزدا در گذراندن سرمای سخت یاری‌ بخش مردمان باشد و آن‌ها را محافظت كند.

سرماى زمستان… گرمى با هم بودن…

در دل سرماى زمستانى، همراه با جشن ديگان، ايرانيان گرد هم مى‌آمدند تا به سنّت پارسى، دست افشان و پاى كوبان، شاد و خندان، گرما بخش روز و شب سرد زمستانى يكديگر باشند. چرا كه دركنار هم بودن و با هم بودن نه تنها باعث غلبه بر سرماى سخت زمستان و راه ندادن ترس از تاريكى به دل می‌شده است، بلكه نمايانگر سنّت زيباى ايرانى گرد هم زندگى را به جشن نشستن و ديگر دوستي می‌باشد.

بى شك يكى از رموز خوشبختى ايرانيان از دير باز تا كنون، با هم بودن و در كنار هم بودن است، همبستگى‌اى كه به پارسيان این قدرت را مي‌دهد كه هراسى از تاريكى و سرما در دل راه ندهند و تاريكى و سردى را با شور و حرارت دوستى‌ها و گرد هم آمدن‌ها گرمى بخشند.

شايد دليل اين كه يكى شدن نام روز و ماه در دى ماه بر خلاف ماه‌هاى ديگر سال سه بار اتّفاق مى‌افتد تاكيد آيين كهن ايرانى به اهميّت با هم بودن‌ها و در كنار هم بودن‌ها بوده است… پيامى از گذشتگان كه اگر امروز هم زندگی‌مان را بر آن اساس، استوار كنيم احساس خوشبختى و تعّلق برايمان ببار خواهد آورد…

حتما بخوانید :  قد چهره های مشهور و هنرمندان زن و مرد ( تصاویر از بلند تا کوتاه )

پيام عشق… پيام صميميّت… پيام پيوندهاى زيبا… و پيام اين كه با هم بودن‌ها و در كنار هم بودن‌ها، با دوستى‌ها و مهر ورزيدن‌ها، هواى سرد زمستان گرم و گرم‌تر مي‌شود، روشنايى در دل تاريكى بر مي‌دمد و روز و روزگارمان رنگى زيبا به خود مي‌گيرد.

جشن دیگان از جشن های ایران باستان

party dygan gh067 جشن ديگان چیست و چه تارخی جشن دیگان است + جزئیاتجشن دیگان از جشن های ایران باستان به مناسبت همنام شدن روز و ماه در تقویم ایرانیان

دی از چنان اهمیتی برخوردار بوده كه سه روز در هر ماه را به نام خود اختصاص داده است.
دی درحقیقت صفت خدای یگانه و بزرگ در آیین زرتشت، اهورامزدا است. دی از صورت پهلوی «دَی» و اوستایی «دَذوَه» به معنی آفریننده است. در سراسر ادبیات زرتشتی، اهورامزدا با صفت دادار یا آفریننده نامیده شده، زرتشت هم در گاهان او را «آفریننده زندگی» می‌خواند.

با این توضیح، سردترین ماه سال به نام خدای بزرگ نامگذاری شده بود تا در گذراندن سرمای سخت یاری‌ بخش مردمان باشد. در كتاب پهلوی (بندهشن) نیز آمده كه در این ماه، زمستان به بیشترین سردی به ایرانویچ رسد.

ماه سی روزه زرتشتی به چهار بخش می‌شده است كه در آغاز نخستین بخش نام اهورامزدا و در آغاز سه بخش دیگر نام «دی»، صفت اهورامزدا قرار داشته است و این چیزی شبیه به تقسیم ماه به هفته سامی است. به این ترتیب، هر بخش ماه به نام خدا آغاز می‌شده است: اول ماه به نام هُرمزد، هشتم و پانزدهم و بیست و سوم ماه به نام دی.

هر یك از این چهار روز معرف آغاز هفته‌ای تازه در ماه است و برای آن كه دی‌ها با هم اشتباه نشوند، هر یك از آنها را با نام روز بعد همراه می‌كنند و بدین گونه، روز هشتم را دی به آذر روز، روز پانزدهم را دی به مهر روز سومین جشن دیگان و روز بیست و سوم را دی به دین روز چهارمین جشن دیگان می‌گویند.

در ماه دی، در هر سه این روزها جشن دیگان در ستایش و نیایش خدای بزرگ برگزار می شد، سه جشن نیایشی در سردترین ماه سال.
مطابق تقویم رسمی كشور، این سه جشن دیگان به روزهای دوم و نهم و هفدهم دی ماه موكول می‌شود. علت آن كه همه ماه‌های زرتشتی سی روزه هستند، در حالی كه در تقویم رسمی كشور، شش ماه، سی و یك روزه داریم. این شش روز اختلاف سبب شده كه هشتم دی زرتشتی با دوم دی تقویم رسمی مطابق شود و به همین ترتیب بنا بر كتاب پهلوی بُندهشن (= آغاز آفرینش) این چهار روز ماه كه به نام هورمزد و سه دی است،‌ یكی بر نام، یكی بر گاه، یكی بر دین و یكی بر زمان دلالت می‌كنند كه همیشه بوده‌اند.

همچنین در همین كتاب آمده است كه هر گلی از آنِ یكی از آنان است: «مورد و یاسمن هرمزد را خویش است، با درنگ دی به آذر را، كاردَك دی به مهر را، شنبلید دی به دین را.»

اما بسیاری از دانشمندان از این كه «دی» نخستین ماه سال نبوده است، اظهار شگفتی كرده‌اند. به نظر بسیاری از آنان، از جمله ماركوارت، دانشمند آلمانی، در اصل چنین نبوده و انتظار می‌رود كه اهورامزدا جای برجسته‌ای را در سال تقبّل كند، یا در آغاز (چنان كه در مورد روزهای ماه چنین است) یا در وسط.

گایگر (Geiger) دیگر دانشمند آلمانی معتقد است ماه دی در آغاز یا زمانی در دوره ساسانیان است. مصادف با اعتدال بهاری بوده است و به همین دلیل در این ماه جشن دیگان برگزار میشده است. «آرتور کریستن سن» ،دانشمند دانمارکی، از مجموع نظریاتی که در خصوص تقویم ایرانی ارائه شده، نتیجه می‌گیرد كه ایرانیان دو تقویم سالیانه داشته‌اند.

یكی سال عامه كه از انقلاب تابستانی آغاز می‌شده و نخستین ماه آن فروردین بوده و دی، یعنی ماه دهم، از اعتدال بهاری شروع می‌شده است و یكی سال دینی كه مانند سال بابلیان از اعتدال بهاری آغاز می‌شده و در نتیجه، نخستین ماه آن دی یعنی ماه آفریدگار و اول دی، یعنی خرم روز، روز اول آن بوده است. ماه دی در هر دو تقویم نخستین ماه سال بوده. بعدها با تلفیق دو تقویم، تقویم جدیدی به دست آمد كه سال در آن از اول فروردین آغاز می‌شد و مانند سال عامه، این تاریخ با اعتدال بهاری برابر به شمار می‌آمد، به طوری كه آغاز نجومی سال دینی حفظ می‌شد.

حتما بخوانید :  عکس های اینستاگرامی بازیگران و چهره های ایرانی ( تصاویر سری سوم )

party dygan gh0175 جشن ديگان چیست و چه تارخی جشن دیگان است + جزئیاتجشن دیگان در ستایش و نیایش خدای بزرگ برگزار می شد.

به هر حال، مساله تقویم ایرانیان به دلایل مختلف از جمله مراعات نكردن كبیسه و برخی جا به جایی‌های تقویمی یا احتمال وجود دو نوع تقویم، امروزه به مساله‌ای غامض برای دانشمندان تبدیل شده است. به خصوص كه در منابع قدیم اشاراتی كه به برخی ماه‌ها می‌شود با آب و هوای امروزی آن ماه‌ها مطابقت نمی‌كند و گاه بسیار گیج كننده است. اما آنچه اهمیت دارد، باقی ماندن این تقویم با همان نام های اعتقادی آن است.

نام هایی که مفاهیم آن با اعتقادات ایرانیان مسلمان نیز هماهنگ بوده و حفظ شده است. نام «دی» (= آفریننده)، صفت خدای تعالی، چه در آغاز سال بوده و چه حالا در سردترین ماه سال، به هر حال نام خود را در تقویم رسمی ایرانیان حفظ كرده است. ماهی كه تقدس آن با نام خدا و همچنین با سالگرد آفرینش چهارپای مفید (مطابق با اعتقادات زرتشتی) كامل می‌شود. به جز سه جشن دیگان، جشن دیگری به نام «مِدیاریم گاه» به معنای «میان سال» در این ماه برگزار می‌شد معروف به گاهانبار پنجم كه به یادبود آفرینش چهارپایان بوده است. این جشن از روز دی به مهر (۱۵ دی مطابق با نهم دی در تقویم رسمی) به مدت پنج روز برگزار می‌شد و یكی از اعمال آن، فراهم كردن انبار زمستان برای دام‌ها بوده است.

بیرونی عالوه بر جشن دیگان جشن دیگری را هم در روز پیش از آغاز گاهانبار پنجم، روز چهارده دی ماه (مطابق با ۸ دی در تقویم رسمی) كه روز «گوش» باشد، ثبت كرده است به نام «سیر شور». این جشن را مرتبط با سوگواری عمومی برای مرگ جمشید، پادشاه آرمانی ایران می‌دانند.

در این روز مردم سیر می‌خورند و آب انگور می‌نوشند و سبزیجات را با گوشت می‌پزند و با این كار، خود را از شیطان حفظ می‌كنند. دلیل این جشن این بود كه مردم می‌خواستند كه از اندوهی كه پس از كشته شدن جمشید بر آنان رسیده بود، و سوگند خورده بودند كه به هیچ چربی دست نزنند، خویش را برهانند و این رسم در میان آنان برجای ماند و با آن غذا از بیماری‌هایی كه از ارواح بد ناشی می‌شود، خود را شفا می‌بخشند.

اگر دی ماه را در زمان بیرونی در فصل سرما بدانیم، «سیر شور» موجه‌تر می‌نماید. زیرا خوراكی‌هایی كه در این روز مصرف می‌شود، نشان از نوعی مقابله با سرما دارد.

جشن ديگان چیست و چه تارخی جشن دیگان است + جزئیات