میهن هاست
صفحه اصلی گردشگری جاذبه های گردشگری طبس ( تصاویر شهر طبس عروس کویر ایران )

جاذبه های گردشگری طبس ( تصاویر شهر طبس عروس کویر ایران )

جاذبه های گردشگری طبس

جاذبه های گردشگری طبس : شهر طَبَس (تبس)، وسیع‌ترین شهرستان ایران و شهری کویری در غرب خراسان جنوبی ایران است. این شهر اکنون جزئی از این استان است. یکی از نمادهای شهر طبس پلیکان و نخل خرما است. برای آشنایی با این شهر زیبا با شهر مطلب همراه باشید.

موقعیت شهر طبس

این شهر در منطقه‌ای با آب و هوای بیابانی واقع شده‌ است. در شرق شهر طبس رشته‌کوه بلندی به نام رشته کوه شتری قرار گرفته که ضلع شرقی چاله بزرگ طبس را تشکیل می‌دهد. معادن غنی ذغال سنگ این شهرستان حاکی از وجود جنگل‌های انبوه و دریاچه‌های بزرگ در گذشته‌های دور در این منطقه می‌باشد. این معادن، طبس را در ردیف یکی از غنی‌ترین مناطق کشور به لحاظ ثروت ملی قرار داده‌ است.

8ecb9a2f 1366 47bd 8e3d a449c2609910 جاذبه های گردشگری طبس ( تصاویر شهر طبس عروس کویر ایران )

بعضی گفته‌اند نام آنجا «تب بس» بوده است تب در فارسی به معنی حرارت و داغی است، یعنی بسی داغ عده‌ای نیز نام آن را به زبان سلوکیان مرتبط دانسته‌اند. ناصر خسرو در سفرنامه‌اش این شهر را طبس گیلکی خوانده است. طبس در زمین‌لرزه شهریور ۱۳۵۷ به‌طور کامل نابود و بعد از آن بازسازی‌هایی در آن انجام شد.

cba9df2f e5ab 4b72 a2d2 a4e2c7512350 جاذبه های گردشگری طبس ( تصاویر شهر طبس عروس کویر ایران )

آب طبس از یک‌پارچه شدن چشمه‌های پرشماری تأمین می‌شود که از راه یک قنات به این شهر آورده می‌شوند و در جایی به نام «فره‌ونگ» از زیر زمین بیرون می‌آیند. این آب در راه خود به خاطر شیب طبیعی زمین چند آسیاب را نیز به راه می‌اندازد. این آب در قدیم پس از آبیاری و گذر از باغ گلشن، وارد شهر شده و باغ‌های و محله‌ها را آبیاری و آب‌انبارها را پر از آب می‌کرد.

eec83dc1 8983 4154 babf dbc3bc5384a8 جاذبه های گردشگری طبس ( تصاویر شهر طبس عروس کویر ایران )

دور بودن شهر طبس از شهرهای حاصل‌خیز و سختی راه کویر، جابه‌جایی هر گونه کالای فاسدشدنی به طبس را ناممکن می‌کرد و بنابراین مردم طبس میوه و سبزی خود را در محل تولید می‌کردند. فراورده‌های صادراتی این شهر را نیز فراورده‌های خشک و فاسدنشدنی مانند گندم و غله تشکیل می‌داد. در برخی نقاط پیرامون طبس حتی برنج نیز به عمل می‌آید و برنج‌زارهایی هم دارد.

58993b10 82fd 4a5c bd19 356c2805bced جاذبه های گردشگری طبس ( تصاویر شهر طبس عروس کویر ایران )

طبس در سال ۲۹ تا ۳۰ قمری به‌ دست عرب‌ها اشغال شد و تاریخ‌نگاران سده‌های آغازین اسلامی همواره از آن به‌عنوان جایی که درختان نخل و مرکبات دارد یاد کرده‌اند. بر اساس مستنداتی که هرودوت تاریخ‌نویس، ارائه کرده و به نقل از جلد اول کتاب سرزمین خورشید ترجمه استاد ذبیح الله منصوری، «میت ری داتس» از جمله موبدان زرتشیتی بوده که در طبس می‌زیسته و به‌عنوان ناپدری کورش کبیر وی را در همین منطقه تا سن شانزده سالگی تربیت و بزرگ کرد.

a4d35448 3452 4e8d a51b 031cc88decbc جاذبه های گردشگری طبس ( تصاویر شهر طبس عروس کویر ایران )

طبس (تببس) در دوره نهضت اسماعیلیان یکی از مراکز مهم اسماعیلیان خراسان بود. از نوشته‌های سفرنامه‌نویسان این‌گونه برمی‌آید که باغ‌های طبس به جز قلعه‌باغ و باغ کلج قدمتی بیش از دوره افشاریان ندارند. خیابان گلشن در پایان دورهٔ زندیان و هنگامی که لطفعلی خان زند به طبس می‌آید و به پیشنهاد او تأسیس شد.

03bd5cb6 90b1 4913 bf16 cd5af38a53df جاذبه های گردشگری طبس ( تصاویر شهر طبس عروس کویر ایران )

در شهریور سال ۱۳۵۷، زمین‌لرزه‌ای به شدت ۷٫۸ ریشتر طبس و روستاهای مجاور آن را ویران کرد. این زمین‌لرزه که یکی از بزرگ‌ترین زمین‌لرزه‌های دهه اخیر در ایران بوده‌ است، حدود ۱۵٬۰۰۰ کشته به جای گذاشت. طبس تا قبل از زمین لرزه سال ۱۳۵۷ جز مناطق با خطر نسبی متوسط پهنه‌بندی شده بود. تحقیقات و پژوهش‌های ریخت زمین‌شناسی و نو زمین‌ساختی نشان می‌دهد طبس به دلیل وضعیت خاص زمین‌شناسی مستعد زلزله‌هایی با قدرت بالا بوده، ولی ابزارهای موجود در گذشته توان شناسایی این پتانسیل را نداشته است.

d408125d 0905 4d85 a941 22a4c8ef16a7 جاذبه های گردشگری طبس ( تصاویر شهر طبس عروس کویر ایران )

دکتر محمد آریامنش زلزله‌شناس، که خود از بازماندگان همین زمین لرزه است، معتقد است تا قبل از زلزله سال ۱۳۵۷ حداقل سه زمین لرزه بزرگ در این منطقه روی داده است. وی طی سالیان متوالی پژوهش‌های مختلفی را در زمینه وضعیت لرزه‌خیزی و زلزله‌شناسی و چشمه‌های لرزه‌زا در طبس ارائه داده است.

حتما بخوانید :  لوکس ترین هتل های جهان ( معرفی و تصاویر 20 هتل مجلل و لوکس )

954fc397 c8fc 46be a948 dfe5e860a153 جاذبه های گردشگری طبس ( تصاویر شهر طبس عروس کویر ایران )

از گذشته تا امروز طبس همواره به عنوان پل ارتباطی شرق ـ شمال‌شرق با غرب بوده. از راه ارتباطی مهم و استراتژیک پارت و هگمتانه و شوش و بین‌النهرین به پاسارگاد که از طبس می‌گذشته گرفته تا امروز که با نگاهی گذرا به نقشه‌ی راه‌های ایران به این مهم پی می‌بریم.

طبس که پیش‌تر شهری در استان خراسان بود، در سال ۱۳۸۰ و قبل از تقسیم استان خراسان بزرگ به استان یزد ملحق شد؛ ولی چند سال پس از تقسیم استان خراسان، در زمستان سال ۱۳۹۱، به استان خراسان جنوبی ملحق شد.

دیدنی‌ های طبس

برج هادرباش

b00c5335 623d 4eb5 a25d 492b699bac4b جاذبه های گردشگری طبس ( تصاویر شهر طبس عروس کویر ایران )

نخلستان‌های طبس منطقه وسیعی را تحت پوشش خود دارند در قدیم جهت حفاظت از نخلستان در برابر سارقین و حیوانات وحشی برج‌های هادر باش ساخته شده است. هادر در گویش یزدی به معنای مواظبت و مراقبت است.

سد تاخیر شاه‌عباسی

77c41239 108e 4c93 927a 7a16fee6b24b جاذبه های گردشگری طبس ( تصاویر شهر طبس عروس کویر ایران )

این سد یکی از نمونه‌های عالی خلاقیت، دوراندیشی و سخت‌کوشی ایرانی است. در میان مردم محلی به طاق عباسی معروف است. این طاق بیش از ۷۰۰ سال قدمت دارد. میان دو کوه نزدیک به هم ساخته شده و بنایی آجری است که در قسمت بالا یا تاج آن سنگ به کار رفته است.

با توجه به اینکه به علت موقعیت خروجی سد، رسوب در پشت سد ذخیره نمی‌شود، می‌توان انتظار داشت برای هزاران سال، این سازه بی‌نظیر بدون نیاز به تعمیر و نگهداری و مدیریت، کارکرد اصلی خود را به انجام برساند.

غار حلوان

9dc9431c a4b8 46a1 9b1c 73122d3059d6 جاذبه های گردشگری طبس ( تصاویر شهر طبس عروس کویر ایران )

این غار در روستای حلوان در ۷۵ کیلومتری شمال غرب شهرستان طبس قرار دارد. سن سنگ‌های غار حلوان تقریبا ۱۶۰ میلیون سال است و مربوط به دوره ژوراسیک میانی است. با توجه به این‌که در این غار بقایای زیادی از استخوان‌های حیواناتی همچون گوسفند، شتر، الاغ و پرندگان دیده می‌شود، شاید این غار پناهگاه حیوانات درنده باشد.

قلعه اسماعیلیان

cf8f86a5 8189 4197 bb54 f1b3ec6df544 جاذبه های گردشگری طبس ( تصاویر شهر طبس عروس کویر ایران )

در زمان سلجوقیان،‌ اسماعیلیان بر طبس استیلا یافتند و قلاع محکمی در کوه‌های آن ساختند. قلعه اسماعیلیان طبس که یکی از قلعه‌های معروف این فرقه است، بر فراز کوهی ایجاد شده که در مجاورت آن روستای خراوان پایین قرار دارد.

از فراز قلعه به هر طرف که چشم دوخته می‌شود، کوهستان است و افق بازی وجود ندارد. در درون قلعه چهار آب‌انبار وجود دارد که سالم‌ترین آن‌ها در بالاترین سطح کوه قرار دارد و تنها پوشش گنبدی آن در وسط از بین رفته است.

باغ گلشن

0eaa4ffa 0f05 403a bf18 61d591c7d6d2 جاذبه های گردشگری طبس ( تصاویر شهر طبس عروس کویر ایران )

باغ گلشن یکی از باغ‌های نادر ایرانی است که آب جاری دائمی در آن جریان دارد. باغ گلشن طبس به‌وسیله امیرحسین خان، سومین حاکم طبس،‌ از سلسله خوانینی که به فرمان نادرشاه به حکومت طبس منصوب شد، ساخته شده است.

باغ گلشن که از جمله باغ‌های طبقاتی به شمار می‌رود. انواع درختان نخل تزئینی، کاج، نارنج، پرتقال، انگور و انواع گل‌های زینتی، این باغ را به یکی از بی‌نظیرترین و رویایی‌ترین باغ‌های کشور تبدیل کرده است.

ساختمان سردر باغ گلشن در زلزله ویرانگر شهریور ۱۳۵۷ طبس به‌کلی از بین رفت، اما هم‌اکنون در همان محل، ساختمانی با همان طرح و نقشه بنا شده است.

کاروانسرای خان

2daefac0 f526 4b4f b47a f25bc0e8a4f9 جاذبه های گردشگری طبس ( تصاویر شهر طبس عروس کویر ایران )

در مسیر جاده قدیم طبس به یزد، پس از عبور از کاروانسرای کلمرد و به فاصله ۳۰ کیلومتری آن، روستای رباط خان قرار دارد. در میان این روستا، کاروانسرای زیبای خان با معماری زیبا و قابل‌ توجهی قرار دارد. بنای این کاروان چهارگوش است.

حتما بخوانید :  کودک ۵ ساله ایرانی با بیماری عجیب و نادر + تصاویر

یکی از ویژگی‌های معماری این کاروانسرا، کالبد فضایی مجموعه بادگیر و گنبد شاه‌نشین آن است، در آجرکاری‌های نماهای داخلی آن‌ها از گل چین‌هایی استفاده شده که بر زیبایی کار افزوده است.

امام‌زاده حسین بن موسی بن کاظم (ع)

0eaa4ffa 0f05 403a bf18 61d591c7d6d2 جاذبه های گردشگری طبس ( تصاویر شهر طبس عروس کویر ایران )

حسین بن موسی الکاظم (ع) از جمله امامزادگانی است که مورخان آن را از فرزندان بلافصل امام کاظم (ع) دانسته‌اند. با توجه به برخی از اسناد، زمان بنای اولیه مزار این امامزاده در قرن پنجم هجری بوده است.

مقبره امامزاده حسین بن موسی الکاظم در طبس از قدیم مورد توجه و استقبال مردم بوده اما متاسفانه در زلزله ویرانگر طبس در سال ۱۳۵۷ این بنا به‌کلی ویران شد. پس از آن، آستان قدس رضوی اقدام به بازسازی آن کرد.

سد کریت

bac90f85 54c0 4ca8 b529 45702a24128b جاذبه های گردشگری طبس ( تصاویر شهر طبس عروس کویر ایران )

سد کریت در فاصله ۴۲ کیلومتری شهر طبس قرار گرفته است. از تاریخ ساختمان این بند اطلاعاتی در دست نیست و بخشی از طاق آجری آن ‌که در پایین بند وجود دارد در ناحیه تیزه از بین رفته و در نتیجه طرح کامل آن محو شده است. برخی مورخان این بنا را به دوره مغول نسبت داده‌اند.

با توجه به تنوع مصالح به کار رفته و ساختار کلی بنا که در مرحله تعمیر بر روی آن انجام گرفته، می‌توان استنباط کرد که بند کریت متعلق به چند دوره زمانی مختلف است.

حدود ۱۵۰ سال قبل ۴ متر به ارتفاع بند افزوده شده این افزایش باعث جلوگیری از متروکه شدن این بند شده بود. یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد بند قدیم که هنر سدسازی ایرانیان را آشکار می‌کند، قوسی بودن بند است.

قلعه طبس

c47d6710 3b34 4b07 8940 895eaf7291f5 جاذبه های گردشگری طبس ( تصاویر شهر طبس عروس کویر ایران )

سبک بنای قلعه طبس آشکار می‌کرد که در یکی از دوره‌های گذشته بنا گردیده، شاید در دوره‌ای که هنوز اسلام به خراسان نیامده بود. شیب کوه از خارج به‌سوی قلعه به‌قدری کم بود که در موقع راه رفتن شخص احساس نمی‌کرد که از یک سربالایی بالا می‌رود. به همین جهت شیب مزبور مانع از این نمی‌شد که از پایین کوه قلعه طبس را در بالای کوه مشاهده ننمایند.

در طرف‌های مشرق و مغرب و شمال قلعه فقط کوه بود و جز قلل کوه‌ها چیز دیگری به چشم نمی‌خورد. اما در قسمت جنوب یک وسعت روشن وجود داشت که آنجا جلگه‌ای بود بنام طبس و چون قلعه مزبور نزدیک به این جلگه بود، اسماعیلیان آن را «قلعه طبس» می‌گفتند.

از دیگر دیدنی‌های طبس می‌توان به روستاهای زیبای این منطقه مانند نایب‌اند، اصفهک، دره کال جنی، پناهگاه حیات‌وحش نایبندان، کویر حلوان، غار اژدهای رودسراب، جنگل سنو اشاره کرد که در این مختصر نمی‌گنجید به تمام آن‌ها پرداخت.